Boyut kavramı

Kas 1st, 2009 | Filed under Bilim, Video

Henüz bir ortaokul öğrencisiyken, aklım dördüncü boyutu bile alamıyorken, ablam iki boyutluların dünyasından örnek vererek (videoda ayni ornek veriliyor ve iki boyutlulara düzlemgiller denmis) bir üst boyutu anlamamı sağlamıştı. Möbius şeridini de ilk o gün ablamdan öğrenmiştim. O günden sonra bir çok farklı kaynaktan bir çok farklı şekilde diğer boyutları da kavradım ancak anlatmak anlamak kadar kolay olmuyordu. Bugün izlediğim bir video, çok basit ama etkili bir şekilde diğer boyutları da anlatıyor. Üzerine çok yorum yapmak mümkün, bir çok felsefi veya tasavvufi konu da burada anlatılanlarla bağdaştırılabilir. Ancak yorum yapmadan sadece videoyu vermeyi tercih ediyorum.  İki parça halindeki bu videoyu aşağıda görebilirsiniz:

http://www.metacafe.com/watch/3663327/ http://www.metacafe.com/watch/3663329/

Etiketler:
  1. ferda
    Kas 2nd, 2009 13:13

    “bu teoriyi tamamen kanıtlayabilmek için yapılabilecek bir deney yoktur!

    Çünkü 4. boyuttan sonrası için yani 5 ve 6’nın kanıtlanması ancak zaman yolculuğu ile mümkün olabilir.
    5. boyuta zamanın düzlemi, 6. boyut zamanın hacmidir dersek daha anlaşılır ve hayal edilebilir bir hale gelir.
    6. boyutu bir nokta gibi hayal edersek, ki bu şuan içinde yaşadığımız evrenin tamamını temsil eden bir noktadır.
    7. boyut bizim evrenimizden bir başka evrene çizilen bir çizgidir. Sadece 2 evren yok, birçok evrene çizgiler çizilebilir.
    8. boyut evrenler arasında oluşan düzlemdir. Yani evrenler arası çizgilerin oluşturduğu düzlem.
    9. boyut, 8. boyutta oluşan düzlemlerin oluşturduğu hacimdir.
    10. boyut ise herşeyi temsil eden bir noktadır. Bu nokta başlangıçtaki bildiğimiz geometrik noktadan farklıdır. Çünkü o nokta sonsuz değerler alabilirken, bu noktanın tek bir değeri vardır o da kendisidir. Gidilecek başka bir yer olmadığından 10. boyut sadece 1 noktayı verir ve bütün ihtimalleri içerir.

    Aslında evrenimizden başka bir evren olmadığını veya olamayacağını kabul edersek, 10. boyuttaki nokta, 7. boyuta indirgenmiş olur.”

    öyle mi ?

  2. vahdet
    Kas 6th, 2009 13:03

    ve hatta 6.boyuta indirgenmis de olabilir.cunku eger bu evrenden baskasının olmadıgını kabul edersek sadece elımızde tek bır evren kalır kı o da 6.boyutun kapsadıgı evrenımızdır.fakat 10.boyutun varlıgı cesıtlı matematıksel ıfadelerle kanıtlanmıstır.bu ıfadeden de anlasıldıgı uzere elbettekı soyut olarak.

  3. M.R.B.
    Kas 13th, 2009 12:04

    Ferda,
    yorumdaki ozgun cumle su kadar: “oyle mi?”
    sadece buna cevap vermek istersem, “oyle” demek de yanlis olur, “degil” demek de yanlis olur. cunku alintinizda “oyle” denecek yer de var, “degil” denecek yer de…

    bu durumda ister istemez alintiladigin yoruma cevap verme durumunda kaliyorum.

    5 ve 6 ya zamanin duzlemi ve hacmi demek dogru olmaz. bu amcayi “halanin erkek olani” olarak tarif etmek gibi bir sey olur. belki biraz birsey anlatir, ama amca baska bir seydir, hala baska birsey. 5. boyut icin zamanin duzlemi degil, bizim secimlerimize, baskalarinin hareketlerine bagli olarak gidilebilecek farkli yollar demek daha dogru olur. (aslinda bunlarin hepsi de videoda anlatiliyor!). 6. boyut ise bizim ilerledigimiz zaman cizgisi haricindeki zaman cizgilerimiz ile onlardan ayrilabilecek olan ihtimaller olur. (bunlar da videoda anlatiliyor)

    videoda anlatilanlari gecip, yorumun son kismina gelirsek, evet, bu videoya gore 10. boyut her turlu ihtimali icinde bulunduran bir noktadir. ve -bu videoya gore- bu noktanin tek bir degeri vardir, tum ihtimalleri icerir. (gercekte bilim adamlarinin 11. boyut uzerine konustuklarini hatta yer cekimini kutle cekim kanununa degil de 11. boyuta baglayanlarin da oldugunu vs bu kenari serh duselim).

    eger baska evren yok diyorsaniz, Vahdet’in soyledigi gibi, 7. boyuta degil, 6. boyuta indirgenir. cunku 6. boyut mevcut evrenimizdeki her turlu ihtimali kapsamaktadir. ama eger baska evren yok deniyorsa, bunun ispati gerekir ki 7. boyut ve otesi bir ihtimal olmasin. eger ispati yoksa, farkli sartlarda olusmus farkli bir evren de ihtimal dahilindedir, ve bu ihtimal bizi onuncu boyuta kadar goturur. ve zaten alintiladiginiz yorumda da soyledigi gibi, (bu videoda anlatilana gore) 10. boyut tum ihtimalleri icerir. siz tum ihtimalleri icerecek bir seyden bahsederken, bazi ihtimalleri bunun disinda birakirsaniz, o tum ihtimalleri icermez :)

  4. M.R.B.
    Kas 13th, 2009 12:06

    bu arada aklima “kelebek etkisi” (butterfly effect) filmi geldi, o filmde 5 ve 6. boyutta gezintiler yapildigini soylemek, 5. ve 6. boyutun daha iyi anlasilmasini saglar diye dusunuyorum.

  5. Hakan ÜÇOK
    Ara 8th, 2009 12:36

    Bir de bu konu ile ilgili http:// h3ok . isgreat .org / wp sitesine gir bir bak, bazı fikirler verebilir…

  6. M.R.B.
    Ara 8th, 2009 15:00

    sitene girdim baktim,
    cok tutarsiz ve desteksiz buldum.
    en basitinden evrenin sonsuz hacim ve kutlede oldugunu soyledikten bir kac satir sonra genisledigini soyledigin yerden sonra daha fazla incelemenin vakit kaybi oldugunu dusundum.
    bence böyle” “ben o olaya sempati duymuyorum” “bence en mantiklisi bu” gibi aciklamalar da aslinda aciklama degildir. konuyu destekleyen ve kuvvetlendiren unsurlar ise hic olamazlar.
    “dinde zorlama yoktur” sozunden yola cikip, “patlama bana zorlamayi cagristiriyor” ile devam edip, “o halde big bang olmamistir” sonucuna varmak konusunda ise yorumu herkesin kendisine birakiyorum :)

  7. Hakan ÜÇOK
    Ara 24th, 2009 13:21

    6 milyar insan var (ortalama) dünyada, her biri farklı bir yorum getirecektir. Senin fikrin, benim fikim herbiri, 6.000.000.000:1 oranında doğru olabilir… Bitirmeden (okumayı), fikir beyan etmek ise tembel işi, dogmatik bir davranış. Görecektin ki, bazı fikirler revize edilmiş…, neyse zorla güzellik olmaz !

  8. Hakan ÜÇOK
    Ara 24th, 2009 13:22

    Ayrıca ihtimaller (bence) yoktur…

  9. M.R.B.
    Ara 25th, 2009 15:40

    oncelikle dogru tektir, onu belirtelim.

    tembel lafina gelince, birseyin yanlisligini anladigin halde onda israr etmek tembel adamin isidir, yapacak isi yoktur, yanlisla vakit kaybetmeye devam eder. yanlisi gordugunde onda sonuna kadar israr etmeden ayrilmak tembellik isareti degil, bilakis yerinde bir davranistir. neden yanlis buldugumu da zaten 1-2 ornekle ifade etmeye calistim.

    son olarak, dedigin gibi 6milyar insan olsa ve her biri farkli dusunse, fikrin dogru olma ihtimali 6.000.000.000:1 degil, 1:6.000.000.000 olur. bu da ufak bir matematik hatirlatmasi olsun.

  10. Hakan ÜÇOK
    Oca 20th, 2010 12:10

    Matematik hatırlatması için teşekkürler, ancak:
    Rakamlarlın yerini değiştirmek eşitliği değiştirmez, sadece orana dikkat çekmiştim ben. Ha altı milyar bir’e karşı, ha bir altı milyara karşı… :)
    Teşekkürler !

  11. M.R.B.
    Oca 20th, 2010 14:05

    :) saka yapiyor olmalisiniz.
    bir orandan, ihtimalden bahsedip, araya da “bolu isareti” koyuyorsunuz ve sonra rakamlarin yerini degistirmenin bir seyi degistiremeyecegini iddia ediyorsunuz?

    1:4 yazdiginida bunun karsiligi 0,25’tir. 4:1 yazdiginizda bu 4 eder. bir ciftci 40 kilo bugday ekip 400 kilo mahsul aldiysa, 10:1 oraninda verim elde etmistir, 40 kilo bugday ekip 4 kilo mahsul aldiysa 1:10 oraninda verim elde etmistir. sizin bahsettiginiz gibi ihtimallere donecek olursak, 1:100 oranindan bahsediyorsak, bu kucuk bir ihtimaldir, ama 100:1 ihtimalden bahsediyorsak (ki aslinda ihtimal degeri 1 den buyuk olamaz!), bunun olmasi kesindir. vs vs vs…

  12. Ersin
    Oca 23rd, 2010 17:21

    Mehmet abi, sabrına hayranım. Bu arada videolar çok hoş gerçekten, askerdeyken çarşı izninde biraz izlemiş ama detaylı bakamamıştım..

  13. M.R.B.
    Oca 24th, 2010 01:01

    Ersincigim, niyet kotu olmadiktan sonra herkesle uzun uzun tartisiriz. acikcasi kotu bir niyet de sezmedim.

    aslina bakarsan, insanin farkettigi dogrulari baskalarina da duyurma cabasi aslinda takdir edilmesi gereken bir karakterdir. kendi yasadigi guzelligi baskasinin da yasamasini istemek gibidir ki bencillikle taban tabana ters bir karakter, guzel bir erdemdir. bunun haricinde insanin dusunmesi ve dogruyu aramasi da guzel bir erdemdir. ha, dogru sandigi seyler dogru degilse, o zaman da soylemek gerekir. cok sabir gerektiren bir sey degil aslinda, hakaret yok, kotu niyet yok, bilakis iyi niyet de olduguna inaniyorum.

    video konusunda hemfikiriz, ayrica yorumlarin icin de tesekkur ederim.

  14. Hakan ÜÇOK
    Oca 25th, 2010 13:29

    Polemik yapacak vaktim yok, siz devam edin, en doğrusunu siz biliyorsunuz…!

  15. Hakan ÜÇOK
    Oca 25th, 2010 13:30

    Dediğiniz gibi, kötü niyet yoksa, herşey hoş karşılanmalı !

  16. YASsİnn
    Mar 14th, 2010 16:32

    YA ABİLER BANA YARDIM EDİN HELP MATEMATİK ÖDEVİM VAR 8.SINIF ÖGRENCİSİYİM BOYUT KAVRAMI , 1.BOYUT , 2.BOYUT , 3.BOYUT , VE 4.BOYUT KAVRAMLARINI ARAŞTIRMAM LAZIM İÜTFEN HELP PLS

  17. M.R.B.
    Mar 14th, 2010 21:35

    uc boyut: en, boy, derinlik.
    dorduncu boyutu ise zaman olarak alabilirsiniz.

    eger ingilizceniz varsa, veya ingilizce ardim alabileceginiz biri varsa, suradaki bilgiler fazlasiyla yetecektir.
    olayi anladiktan sonra kendiniz de yazabilirsiniz zaten.
    basarilar dilerim.

  18. Ersin
    Tem 6th, 2010 01:17

    Mehmet abi, bu konuda güzel bir belgesel izledim bugün. Bazı açık noktalar var tabi (belki de anlamadığım) ama iyi bir anlatım dili var.

    http://www.youtube.com/watch?v=Xkp8uK-Y_NM

  19. M.R.B.
    Tem 7th, 2010 12:54

    Ersin cok tesekkur ederim. Bunun cok kucuk bir kismini daha once izlemistim ama diger kisimlarini bulamamistim. sonra da unuttum gitti. simdi tamamini seyrettim ve hosuma gitti. Benim de anlamadigim bazi noktalar var ama bunlarin bir kisminin ikinci seyredisimde azalacagini saniyorum.

    Öldükten sonra mükafatı hakedenlere en büyük mükafatlardan birisi de merak ettigi seylerin ic yuzunun gosterilmesi olur herhalde. Burada bir turlu cozemedigimiz bir cok sey icin, aslini gordugumuzde “ah ben bunu neden dusunemedim” diyecegimizi saniyorum. belki de onu bile demeyecegiz, her sey o kadar ayan beyan olacak ki, neyi nicin dusunup neyi nicin dusunemedigimizi bile belli kistaslara gore anlayabilecegiz :)

  20. mustafa
    Ağu 7th, 2010 13:16

    Mehmet Bey video görülmüyor bu video yu başka nerden ve nasıl izleyebiliriz

  21. M.R.B.
    Ağu 7th, 2010 14:59

    simdi kontrol ettigimde bir problem yoktu, muhtemelen gecici bir problem vardi, size denk geldi. sitedeki video oynaticida bir problem olmasi ihtimaline karsi linkleri veriyorum:
    http://www.metacafe.com/watch/3663327/on_boyut_1_bolum
    http://www.metacafe.com/watch/3663329/on_boyut_2_bolum